Preek gehouden op 31 december 2022, Jesaja 2: 2 – 5

Ds. Rina Mulderij

Gemeente van Jezus Christus,

Er is er maar één nodig die ons vertelt dat het anders kan. Het begint met één persoon die droomt van een nieuwe wereld, waar mensen niet meer weten wat oorlog is, waar liefde uit de kraan stroomt, waar mensen en dieren samen leven uit liefde en genade. Waar volken verbroederen en verzusteren, waar ze Gods Woord tot zich nemen en waar ze eensgezind in verlangen tot God samen komen. Maar het begint met één, die het hart van een ander wakker kust, met twee, drie, meer mensen, een groep, een samenleving, die uitziet naar een nieuwe tijd.

Jesaja kun je zo’n dromer noemen. Hij krijgt de ideale toekomst van de God van Jakob aangereikt. God wekt in Jesaja iets op dat maakt dat hij niet meer kan zwijgen. Hij moet vertellen over wat God hem heeft laten zien. God is iets groots van plan met Juda en Jeruzalem. Hoe veel mensen zullen Jesaja hebben geloofd in zijn tijd? Er kwamen tijdingen van oorlog uit het Noorden en uit Egypte. Israël, het tien-stammen-rijk is weggevoerd naar Assyrië. Dat zal toch ook niet met Juda gaan gebeuren? Angst houdt hun harten in de greep. En dan hoor je dat God een andere, een nieuwe, een vredevolle toekomst met je voor heeft, waar jij hoort dat het huis van God vast blijft staan, waar volkeren zich geroepen voelen om daar thuis te komen, waar ze zullen leven zoals God dat met Zijn Tora bedoeld heeft. En als ze volledig door God zich de weg laten wijzen in hun bestaan, blijkt dat er geen ruimte meer zal zijn voor oorlog, want ze leven in het licht van de Heer. Net zoals jij en ik dat willen doen.

Ja, ook op deze laatste dag van dit jaar wil ik misschien wel een tikkeltje naïef naar dit visioen toe. Het verlangen naar Gods nieuwe wereld van vrede en gerechtigheid blijft hardnekkig al die eeuwen door de kop op steken. Bij een Franciscus van Assisi met zijn gebed om een instrument van vrede, bij een pater Frans in Syrië, bij een Malala uit Pakistan of wie ook in grotere en kleinere kring werkt aan vrede op aarde zoals in de hemel – iets dat we met Kerst van blijven zingen, als hoop dat God zal komen.

Die hoop op vrede wordt al snel in de kiem gesmoord. We hoeven maar om ons heen te kijken in ons dorp, waar burenruzies kwalijke vormen kunnen aannemen. Zetten we een nieuwsapp of het journaal aan, dan stroomt het nieuws van oorlog bij ons naar binnen. Dit jaar zijn we geschokt, doordat oorlog zo dichtbij is gekomen. Waar een land als Rusland een ander land binnen valt, maar waar Poetin zich heeft verkeken op de mentaliteit van de Oekraïeners, die hun land willen bevrijden van vreemde machten. Waar andere landen wapens leveren, opdat zij hun vrijheid kunnen heroveren. In de negentiende eeuw zei kardinaal John Henry Newman (1872) dat “alleen wapens vrede kunnen garanderen”. Dit is erg menselijk geredeneerd. Ook in de koude oorlog (1947-1991) was dit een stelregel, zeker bij kernwapens, want “als jij weet dat ik dit kan inzetten, dan laat je het wel uit je hoofd om ze af te steken.” Het zwaard is brenger van veiligheid (Heschel, De Profeten, pagina 219), symbool van eer en roem. Rabbijn Abraham Heschel, een Joodse denker (1907-1972) vertelt in zijn boek over “De Profeten”, dat Gods profeten met een andere boodschap kwamen, namelijk dat macht niet het allerhoogste is, dat het zwaard weerzinwekkend is en geweld onzedelijk. Profeten stelden kritische vragen bij de machtswellust van mensen, bij de zinloosheid van het moorden. Niets nieuws onder de zon, zou Prediker kunnen zeggen. Ook oorlogsmachinerie dient alleen maar lucht en leegte. Ze leveren alleen maar verwoesting, lijden en dood op, het tegenovergestelde, van waar God met ons naar toe wil.

In onze gemeenschap willen we ook samenwerken om iets moois neer te zetten. We hebben een turbulent jaar achter de rug. Aan het begin van dit jaar kwamen we alleen nog online samen, maar gelukkig kwam daar snel een verandering in. We mogen weer samen zingen en na de dienst op de koffie in de Schaapskooi. We hopen wel dat spoedig het geluid in de kerkzaal beter zal zijn, iets waar het college van kerkrentmeesters hard voor aan het werk is – en daar wou ik het wat het geluid betreft nu voor laten. In de loop van het jaar kwamen we ook in het groepswerk bij elkaar.  Het was wel weer even wennen om samen te komen in de vrouwengespreksgroep, de Zonnekerk, de jeugdkerken en met de korenavonden. Van sommige zaken hebben we afscheid genomen zoals van de middaggroep, maar er zijn ook nieuwe initiatieven ontstaan zoals het koffiemoment, 1x in de twee week, de filmmiddag. Het is nog wel eens zoeken naar hoe betrekken we onze gemeenteleden en dorpsgenoten bij de onze kerkelijke gemeenschap, hoe willen wij voor jong en oud een fijne plek onder Gods licht zijn? Hoe willen wij nu en voor de toekomst kerk zijn? Op onder andere het gebied van het bezoekwerk willen we dit aanpakken. We willen ook kijken hoe we kunnen samenwerken met andere kerken: deze gemeente hoeft niet alles zelf te doen. De afgelopen maanden heeft een regiokoor met mensen uit heel het Westerkwartier een avondvullend programma verzorgd. Het samenwerken met gemeenten uit de regio kan voor iets nieuws zorgen: waar de ene gemeente goed in is, kan een andere gemeente aan deel nemen en andersom. Het is maar net wat je wil zien.

In september hebben we een startweekend gehad met een filmavond, een activiteit op de zaterdag en zondags hebben we ‘Aan tafel’ taarten gegeten, die verscheidene gemeenteleden hebben gebakt. Ook hebben we sinds jaren een gemeenteavond kunnen organiseren, waar we hebben gesproken over ons beleidsplan – waar willen we de komende tijd aan werken – ons plaatselijk reglement – hoe hebben we het geregeld – en over het rouwpastoraat. De swingende afsluiter is voor herhaling vatbaar – het liefst nog iets langer, maar dat is een kleine tip voor Irene.

De kerkdiensten op de zondag hebben een divers karakter: voor elk wel iets wils. Er kunnen en mogen weer meer zanggroepen komen zoals The Lighting Stars met “Geloven een abc’tje”, de cantatedienst in oktober of de kerstnachtdienst met de cantorij met “Licht voor alle volken” en de kerstdagdienst, waar we verscheidene kerstliederen hebben gezongen. Ook na de dienst is er wat te doen. Zo hebben we begin november Appie Wijma van de camping Polemonium op bezoek gehad en hij ging niet met lege handen naar huis voor de mensen die niet goed mee kunnen doen in onze samenleving en waar zij buiten de boot vallen, zeker nu met de energiecrisis, die meer en meer mensen naar de rand drukt.

Het leven loopt soms anders dan gedacht: we hebben elk te maken met een grotere of kleinere verandering in de levensloop. Ziekte sluipt binnen, je bent geslaagd voor een opleiding en gaat aan het werk. Je moet afscheid nemen van mensen die jou lief zijn en het afgelopen jaar hebben wij vele lieve mensen herdacht met een lichtje hier en in het witte kerkje. Vrijwilligers zetten zich in voor een verjaardagsbloemetje, met hand- en spandiensten in de kerk en sommigen moesten een keuze maken van doorgaan, het over een andere boeg gooien of stoppen. De oorlog in Oekraïne is ook dichtbij gekomen: vanaf maart zijn er in onze omgeving vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen. De jeugd van onze kerken – ook onze vrijgemaakte broeders en zusters van de Morgenster deden mee – zij hebben in het voorjaar een bloembollenactie gehouden. Plus de Kerstwandeling willen we graag samen blijven doen.

Ons kerkelijk leven verliep niet altijd even vlekkeloos, maar we kunnen ook lichtpuntjes vinden, waar we dankbaar voor willen zijn. Waar we hopen dat in het komend kalenderjaar deze wereld vrede mag vinden bij God, dat mensen zich laten raken door de levenswijze die God ieder mens voorlegt, opdat we gered mogen worden van kwaad en zonde. Dat wij van kwade wegen ons mogen afkeren en onze zwaarden en speren mogen omvormen naar instrumenten, waarmee wij de vrede willen dienen. Je zegt misschien dat ik een dromer ben, maar ik ben vast niet de enige, die verlangt naar een tijd, waar niemand meer weet wat oorlog is, waar niemand meer kwaad doet, waar niemand een ander stuk maakt, omdat het kan. We hoeven niet vast te blijven zitten, waar we nu zijn beland, maar Gods redding in Jezus Christus is nabij. Vandaag kunnen we al beginnen om Gods rijk te begroeten. Amen.